Belgeler

Yeni Edebiyat dergisi tarihsel TKP’nin kültür-sanat ağırlıklı ilk önemli süreli yayınıdır. 8 Ocak -1 Eylül 1937 arasında 11 sayı, 5 Ekim 1940 ile 15 Kasım 1941 arasında 26 sayı olmak üzere, toplam 37 sayı çıkmıştır. Aşağıdaki yazı, derginin 15 Mart 1941 tarihli 11. sayısında yayımlanmış olup, H. Topuz takma adını kullanan Hamdi Konur’a aittir. Alaturka müziği sınıfsal açıdan ele alan derli toplu ilk yazılardan biri, büyük olasılıkla da ilkidir. Alaturkanın gerici içeriği ve g

Alaturka müzik yalnız geri bir estetik düzeyi değil, gerici bir ideolojiyi de temsil eder. O nedenle, Laik Cumhuriyet’in “Müzik Devrimi” çoksesli klasik Batı müziği tercihi ile alaturkanın tasfiyesini ilişkilendirmiş, eşzamanlı kılmıştır. Söz konusu gerici ideolojinin anlamlı örneklerinden biri, 20. yüzyıl alaturkasının büyük üstadı kabul edilen Münir Nurettin Selçuk (1900-1981) tarafından, 15 Şubat 1974 tarihli (sayı: 67) Milliyet Sanat dergisinde veriliyor. Kendisiyle yapıl

15 Mart-1 Ağustos 1945 tarihleri arasında, Ankara’da, Zeki Baştımar’ın denetim ve gözetiminde, toplam 10 sayı çıkmış olan ANT dergisi, tarihsel TKP’nin gençlik yayınlarındandır. Bu derginin 5. sayısında (16 Mayıs 1945) yer alan, Orhan Barlas imzalı, Türk Müziği başlıklı yazı, tarihsel TKP’nin alaturka müziğe nasıl baktığının, buradan yola çıkarak, Laik Cumhuriyet’in “Müzik Devrimi”ni nasıl değerlendirdiğinin güzel örneklerinden biridir. Yazıda, tarihselci kavrayış içinde çok

Tarihsel TKP çevresiyle ilişkili olup, 1 Ekim-15 Aralık 1946 arasında toplam 6 sayı çıkabilmiş, aynı yılın sonunda sosyalist parti, sendika ve yayınlara getirilen yasak sonucu kapanmış olan YIĞIN dergisi, 2. sayısında (15 Ekim), aşağıdaki yazıya yer vermiştir. Yazı, Saygun’un o sıralar geniş yankı bulan Yunus Emre Oratoryosu ile ilgilidir. Yazarı Abdülbaki Gölpınarlı (1900-1982) ise ilginç bir kişidir; Mevlevi/Melami meşrep, Yunus Emre’nin divanını yayımlamış, Divan şiiri kon

Tarihsel TKP’nin 1946 yılında, Ankara’da, Zeki Baştımar’ın denetim ve gözetiminde çıkardığı SÖZ dergisi, 15 Mayıs-1 Aralık arasında toplam 7 sayı yayımlanmış, dönemin CHP iktidarının, aynı yıl içinde, sosyalist parti, sendika ve yayınları yasaklama kararı üzerine, kapanmak zorunda kalmıştır. Derginin 15 Haziran 1946 tarihli 3. sayısında yer alan, Saygun ve Yunus Emre Oratoryosu konulu yazı, birkaç açıdan önem taşıyor: a) Sovyet modelinin ciddi etkisini taşıyan Laik Cumhuriy

Laik Cumhuriyet’in “Müzik Devrimi”nin amacı, klasik Batı müziği modelinde, çoksesli ulusal Türk müziği yaratmaktır. Aracı ise halk müziğidir. Meşru kaynak olarak kabul edilen bu müzik, Osmanlı saray müziği olan alaturkanın aksine, “ulusal” nitelik taşıdığı için tek meşru kaynaktır. Bu gerçeği resmileştirmek amacıyla önemli adımlar atılmıştır. Kamuoyuna bu yönde verilmiş güçlü mesajlardan biri de, alaturkanın iki buçuk yıl kadar radyolarda yayımının yasaklanmasıdır. Yıllar son

12 Eylül’ün karanlık günleri. Cunta, Türk-İslam Sentezi doğrultusunda, alaturkayı bütünüyle resmileştirme, çoksesli Batı müziği ile eşit konuma yerleştirip, Laik Cumhuriyet’in “ Müzik Devrimi ”ni ıskartaya çıkarma adımları atıyor. Dönemin CSO Müdürü Hasan Hüseyin Akbulut’un anılarında yer alan aşağıdaki sayfa, bilinçli ve saygın bir şefin, o “ Müzik Devrimi ”ni savunmak için, gerektiğinde bir devlet başkanına bile nasıl kafa tutabileceğinin çok güzel ve anlamlı bir örneğini i

Bugün 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü. Ne mutlu ki, 11 ayın sultanı Ramazan-ı Şerif’e denk geldi. Mûsika-i Hümâyûn’ a dönüştürülmüş olan CSO’ya verilen görev, Saray’da, İlahiler Senfonisi konseri. Çoklu sevinç; hem Külliye-i âzam’da, mübarek ayın ulviyeti içinde “emekçi kadınlar”ı ilahiler ile anma, hem tasavvufi âlemin huşu ortamında dem alma, hem de konseri yönetecek şef Şehzade Cemi’i Can Deliorman’ın, Saray tarafından Güzel Sanatlar Genel Müdür Yardımcılığı’na atanmış o

Aşağıdaki yazı, tarihsel TKP’nin gençlik örgütüne ait Hür Gençlik dergisinin, 1 Nisan 1950 tarihli, 6. sayısında çıkmıştır. Klasik müzik ve Beethoven’a yaklaşım açısından son derece anlamlıdır. Günümüzde, cazdan komünist estetik ve duyarlılık üretmeye çalışanları gördükçe, tarihsel kopuşun derinliği çok daha iyi anlaşılıyor.

Geçtiğimiz hafta, Kubilay’ın 95. ölüm yıldönümüydü. Türkiye Komünist Partisi’nin gençlik örgütü olan İstanbul Yüksek Tahsil Gençlik Derneği’ nin (İYTGD) yayın organı Hür Gençlik , 1949-1950 yılları arasında 10 ve bir de 13 Mayıs 1950 tarihli, Nâzım Hikmet’in affı kampanyası kapsamında hazırlanan özel sayı olmak üzere toplam 11 sayı çıkmıştır. 5 Ağustos 1950 tarihli 10. sayıdan sonra, 9 Ocak 1951 tarihinde yayımlanan Kubilay özel sayısı, derginin son sayısıdır. 1950 Mayıs’ın