Tüm Kategoriler

MELİS GÖNENÇ Ferdi Atuner (1944-2026) yaşamdan ayrıldı. Kamuoyunun geniş kesimi tarafından, başta, “Olacak O Kadar”, “Çocuklar Duymasın”, “En Son Babalar Duyar”, “Ayrılsak da Beraberiz”, “Çılgın Bediş” gibi televizyon dizileriyle tanınmış olmasına karşın, esas işi opera sanatçılığıydı. İstanbul Belediye Konservatuarı Şan Bölümü’nde okumuş, Şehir Operası’nın ardından, İstanbul Devlet Opera ve Balesi’ne geçmiş, 2008’de de buradan emekli olmuştur. Kendisiyle, 30 Nisan ve 16 Mayı

Tarihsel TKP çevresiyle ilişkili olup, 1 Ekim-15 Aralık 1946 arasında toplam 6 sayı çıkabilmiş, aynı yılın sonunda sosyalist parti, sendika ve yayınlara getirilen yasak sonucu kapanmış olan YIĞIN dergisi, 2. sayısında (15 Ekim), aşağıdaki yazıya yer vermiştir. Yazı, Saygun’un o sıralar geniş yankı bulan Yunus Emre Oratoryosu ile ilgilidir. Yazarı Abdülbaki Gölpınarlı (1900-1982) ise ilginç bir kişidir; Mevlevi/Melami meşrep, Yunus Emre’nin divanını yayımlamış, Divan şiiri kon

Tarihsel TKP’nin 1946 yılında, Ankara’da, Zeki Baştımar’ın denetim ve gözetiminde çıkardığı SÖZ dergisi, 15 Mayıs-1 Aralık arasında toplam 7 sayı yayımlanmış, dönemin CHP iktidarının, aynı yıl içinde, sosyalist parti, sendika ve yayınları yasaklama kararı üzerine, kapanmak zorunda kalmıştır. Derginin 15 Haziran 1946 tarihli 3. sayısında yer alan, Saygun ve Yunus Emre Oratoryosu konulu yazı, birkaç açıdan önem taşıyor: a) Sovyet modelinin ciddi etkisini taşıyan Laik Cumhuriy

Laik Cumhuriyet’in “Müzik Devrimi”nin amacı, klasik Batı müziği modelinde, çoksesli ulusal Türk müziği yaratmaktır. Aracı ise halk müziğidir. Meşru kaynak olarak kabul edilen bu müzik, Osmanlı saray müziği olan alaturkanın aksine, “ulusal” nitelik taşıdığı için tek meşru kaynaktır. Bu gerçeği resmileştirmek amacıyla önemli adımlar atılmıştır. Kamuoyuna bu yönde verilmiş güçlü mesajlardan biri de, alaturkanın iki buçuk yıl kadar radyolarda yayımının yasaklanmasıdır. Yıllar son

Yalçın Küçük, çalışkanlığı, enerjisi, akıcı yazı ve konuşma yeteneği, teatral anlatı çabasıyla sıra dışı biriydi. Ancak sola çok olumsuz üç kavramı miras olarak bıraktı: Starlık, izlenimcilik ve ortodoks yaklaşım karşıtlığı. Bu üçü, onu, Marksizm-Leninizmin ne kuramsal, ne eylemsel, ne de duyarlılık-etik alanında meşrulaştırdı. ÖMER SAVAŞKAN Yalçın Küçük’ün ölümü ardından yazılanlar, söylenenler, her “star”ın ardından kaleme alınıp, söylenenlerden farklı olmadı. Devrimciliğ

Viktor S. Kalinnikov (1870-1927) Rus kilise müziği ile halk şarkılarından etkilenmiş, a cappella besteleriyle koro müziğine katkı sağlamış biridir. Slav ilahi geleneğindeki çalışmalarının, Sovyet döneminde de müzikal anlamda arı, parlak bulunması, dinsel içeriği bir kenara itilerek, estetik ölçütler ve ulusal kültür mirası bağlamında, koro repertuarlarında yer edinmesini sağlamıştır. Huzur Işığı adıyla çevrilebilecek olan, soprano, alto, tenor ve bas seslerden oluşan, karışı

1972. 145x197 cm. Yağlı boya. Büyükağa Mirzazade (1921-2007). Büyükağa Mirzazade, Sovyet Azerbaycan’ının önemli ressamlarından biridir. Toplumcu gerçekçi yaklaşımı temellendiren Sovyet akademik geleneğinde yetişmiş, Bakü Güzel Sanatlar Akademisi’nde uzun yıllara yayılan eğitmenliği, birkaç kuşağın biçimlenişinde önemli rol oynamıştır. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Halk Sanatçısı unvanına sahip Mirzazade’nin, “sahne” eğilimi, algısı ve bunu resme yansıtması ilginç ol

Berlin Film Festivali’nde (Berlinale) Altın Ayı ödülü kazanan yönetmen İlker Çatak’ın Sarı Zarflar filmi, liberal siyasal yaklaşımıyla sürpriz sayılmasa da, sanatsal açıdan epey sıradan oluşuyla şaşırtıyor. Siyasal gerçeklik ile karakter çizimleri arasındaki makasın açıklığı, acemice kotarılmış, sipariş bir senaryonun bütün aksaklıklarını kurguya yansıtmış durumda. MELİS GÖNENÇ Bir saptama ve bir soru ile başlayalım. Saptama: Sarı Zarflar tepeden tırnağa “politik” bir film

12 Eylül’ün karanlık günleri. Cunta, Türk-İslam Sentezi doğrultusunda, alaturkayı bütünüyle resmileştirme, çoksesli Batı müziği ile eşit konuma yerleştirip, Laik Cumhuriyet’in “ Müzik Devrimi ”ni ıskartaya çıkarma adımları atıyor. Dönemin CSO Müdürü Hasan Hüseyin Akbulut’un anılarında yer alan aşağıdaki sayfa, bilinçli ve saygın bir şefin, o “ Müzik Devrimi ”ni savunmak için, gerektiğinde bir devlet başkanına bile nasıl kafa tutabileceğinin çok güzel ve anlamlı bir örneğini i

Caner Akın, rejisörlük için gereken sanatsal ve kültürel niteliklere sahip olmadığı halde, siyasal ve parasal çıkar ilişkileri sonucu İstanbul Devlet Opera ve Balesi’ne (İDOB) başrejisör yapıldığını ileri süren Melis Gönenç’e karşı açmış olduğu iki tazminat davasını da kaybetti. Davalara temel olan suçlamanın, Gazze katliamı, Suriye ve Lübnan’a müdahale, şimdi de İran’a saldırıyla öne çıkan İsrail ile doğrudan ilişkili oluşu, Devlet Opera ve Balesi’nde (DOB) yaşananların siya

Neoliberal/İslamcı yıllarda yaşanan kurumsal ve bireysel çöküşü simgeleyen en önemli isimlerden biri olan İlber Ortaylı, çok cılız bir etik ve ideolojik, hayli okkalı bir parasal miras bırakarak gitti. MELİS GÖNENÇ İlber Ortaylı’nın ölümü, beklenebileceği üzere, geniş bir medyatik pompalama ile servis edilmiş durumda. Siyasetçisinden mankenine, topçusundan popçusuna, iş insanından solcu (!) şairine, gazetecisinden televizyoncusuna… Neler neler denmedi ki; büyük tarihçiliği, a

Bugün 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü. Ne mutlu ki, 11 ayın sultanı Ramazan-ı Şerif’e denk geldi. Mûsika-i Hümâyûn’ a dönüştürülmüş olan CSO’ya verilen görev, Saray’da, İlahiler Senfonisi konseri. Çoklu sevinç; hem Külliye-i âzam’da, mübarek ayın ulviyeti içinde “emekçi kadınlar”ı ilahiler ile anma, hem tasavvufi âlemin huşu ortamında dem alma, hem de konseri yönetecek şef Şehzade Cemi’i Can Deliorman’ın, Saray tarafından Güzel Sanatlar Genel Müdür Yardımcılığı’na atanmış o

Aşağıdaki yazı, tarihsel TKP’nin gençlik örgütüne ait Hür Gençlik dergisinin, 1 Nisan 1950 tarihli, 6. sayısında çıkmıştır. Klasik müzik ve Beethoven’a yaklaşım açısından son derece anlamlıdır. Günümüzde, cazdan komünist estetik ve duyarlılık üretmeye çalışanları gördükçe, tarihsel kopuşun derinliği çok daha iyi anlaşılıyor.

Sovyet besteci Şostakoviç’i (1906-1975) tanıtmaya gerek yok. Anti-Sovyetik çevrelerde, yaşamı boyunca siyasal rejim ile barışık olmadığı yönünde yapılan yazılı ve sözlü propagandaların hiçbir ciddi temele dayanmadığı, bugün artık yadsınamayacak bir gerçek. 1951’de, karma koro için a cappella olarak bestelediği, Op. 88, “19. Yüzyıl Sonu 20. Yüzyıl Başı Devrimci Şairlerinden On Şiir” i, 1905 Rus Devrimi esinli, biri anonim, altı şairin (Leonid Radin , Yevgeni Tarasov, Aleksey G

1956. 54x67,5 cm. Yağlı boya. Vladimir Aleksandroviç Serov (1910-1968) Vladimir Serov Sovyet resim sanatının ağır toplarından biridir. 19. yüzyıl Rus gerçekçi okulunun mirasçısı olan akademik geleneği, toplumcu gerçekçilik ile son derece başarılı biçimde örtüştürmüş, 1958’de “Halk Sanatçısı” unvanı ile ödüllendirilmiş, sırasıyla, Leningrad Güzel Sanatlar Akademisi ve Sovyet Güzel Sanatlar Akademisi (1962-1968) müdürlüklerinde bulunmuştur. Sovyetler Birliği Komünist Partisi üy

Rengim Gökmen, İslamcılar ile işbirliğini bu kez o tayfadan Cemalettin Kömürcü’nün Ankara Bilim Üniversitesi’nde “sivil” olarak sürdürüyor. MELİS GÖNENÇ Gelin, bir deneme yapıp, yapay zekâya şunu soralım: Sermayesini devlet olanaklarıyla çoğaltan, otoriteye biat ve hizmet ile maddi/manevi kazanım ve zevkler arasında doğru orantı olduğuna iman etmiş, etik omurgasının ana maddesi kıkırdaktan oluşan tipik işadamı kumaşına sahipken, ortalamayı aşabilme olanağı tanımayan sınırlı y

CSO sanatçılarının Senfonik Arabesk konserinde yer almaları, Laik Cumhuriyet’in yüksek sanat kamu kurumlarındaki çürüme ve liyakatsizliğe güçlü bir örnektir. Bir de CSO’nun Mûsika-i Hümâyûn’laştırılmasına. MELİS GÖNENÇ Arabesk müzik, Laik Cumhuriyet tarihinin en yoz, en düşük düzeyli müzik türüdür. Geri bir estetik ile gerici bir içerik ve duyarlılığın taşıyıcısı olan alaturka müzikten kırma olduğu için, söz konusu yozluk ve düşük düzeyin güçlü bir siyasal yönü de vardır. Ül

Geçtiğimiz hafta, Kubilay’ın 95. ölüm yıldönümüydü. Türkiye Komünist Partisi’nin gençlik örgütü olan İstanbul Yüksek Tahsil Gençlik Derneği’ nin (İYTGD) yayın organı Hür Gençlik , 1949-1950 yılları arasında 10 ve bir de 13 Mayıs 1950 tarihli, Nâzım Hikmet’in affı kampanyası kapsamında hazırlanan özel sayı olmak üzere toplam 11 sayı çıkmıştır. 5 Ağustos 1950 tarihli 10. sayıdan sonra, 9 Ocak 1951 tarihinde yayımlanan Kubilay özel sayısı, derginin son sayısıdır. 1950 Mayıs’ın

AKP’li yüksek bürokrat zincirinin en zayıf halkası olarak değerlendirilen Batuhan Mumcu’nun adı bu kez de uyuşturucu ve yasadışı bahis savlarında yer aldı. İleri sürülen savların ne ölçüde gerçeği yansıttığı tartışması, Mumcu’nun yüksek sanat ve kurumlarına olumsuz etkisi yanında epey hafif kalır. Melis GÖNENÇ Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu hakkında, geçen hafta, siyaset kulisleri, sosyal medya ve basında dolaştırılan savların, çok işlevli bir nitelik taşıdığ

Valeri Aleksandrovich Gavrilin (1939-1999) Sovyet müziğinin folklor temelli çok başarılı sentezlerinden birini gerçekleştirmiş bestecilerindendir. 1964-1965 yılları arasında bestelediği küçük yapıtlardan oluşan Rus Defteri adlı çalışması, 1967’de Glinka Ödülü’ne layık görülmenin ötesinde, aydın çevrelerde folklora yönelik yeni bir ilgi dalgasının oluşmasını sağlamıştır. Yaşamı boyunca kırsal dünyaya yönelik duygusal yakınlığını koruyacak olan Gavrilin, bu kültürde, kadın sesi