Yazılar

Yalçın Küçük, çalışkanlığı, enerjisi, akıcı yazı ve konuşma yeteneği, teatral anlatı çabasıyla sıra dışı biriydi. Ancak sola çok olumsuz üç kavramı miras olarak bıraktı: Starlık, izlenimcilik ve ortodoks yaklaşım karşıtlığı. Bu üçü, onu, Marksizm-Leninizmin ne kuramsal, ne eylemsel, ne de duyarlılık-etik alanında meşrulaştırdı. ÖMER SAVAŞKAN Yalçın Küçük’ün ölümü ardından yazılanlar, söylenenler, her “star”ın ardından kaleme alınıp, söylenenlerden farklı olmadı. Devrimciliğ

Berlin Film Festivali’nde (Berlinale) Altın Ayı ödülü kazanan yönetmen İlker Çatak’ın Sarı Zarflar filmi, liberal siyasal yaklaşımıyla sürpriz sayılmasa da, sanatsal açıdan epey sıradan oluşuyla şaşırtıyor. Siyasal gerçeklik ile karakter çizimleri arasındaki makasın açıklığı, acemice kotarılmış, sipariş bir senaryonun bütün aksaklıklarını kurguya yansıtmış durumda. MELİS GÖNENÇ Bir saptama ve bir soru ile başlayalım. Saptama: Sarı Zarflar tepeden tırnağa “politik” bir film

Caner Akın, rejisörlük için gereken sanatsal ve kültürel niteliklere sahip olmadığı halde, siyasal ve parasal çıkar ilişkileri sonucu İstanbul Devlet Opera ve Balesi’ne (İDOB) başrejisör yapıldığını ileri süren Melis Gönenç’e karşı açmış olduğu iki tazminat davasını da kaybetti. Davalara temel olan suçlamanın, Gazze katliamı, Suriye ve Lübnan’a müdahale, şimdi de İran’a saldırıyla öne çıkan İsrail ile doğrudan ilişkili oluşu, Devlet Opera ve Balesi’nde (DOB) yaşananların siya

Neoliberal/İslamcı yıllarda yaşanan kurumsal ve bireysel çöküşü simgeleyen en önemli isimlerden biri olan İlber Ortaylı, çok cılız bir etik ve ideolojik, hayli okkalı bir parasal miras bırakarak gitti. MELİS GÖNENÇ İlber Ortaylı’nın ölümü, beklenebileceği üzere, geniş bir medyatik pompalama ile servis edilmiş durumda. Siyasetçisinden mankenine, topçusundan popçusuna, iş insanından solcu (!) şairine, gazetecisinden televizyoncusuna… Neler neler denmedi ki; büyük tarihçiliği, a

Rengim Gökmen, İslamcılar ile işbirliğini bu kez o tayfadan Cemalettin Kömürcü’nün Ankara Bilim Üniversitesi’nde “sivil” olarak sürdürüyor. MELİS GÖNENÇ Gelin, bir deneme yapıp, yapay zekâya şunu soralım: Sermayesini devlet olanaklarıyla çoğaltan, otoriteye biat ve hizmet ile maddi/manevi kazanım ve zevkler arasında doğru orantı olduğuna iman etmiş, etik omurgasının ana maddesi kıkırdaktan oluşan tipik işadamı kumaşına sahipken, ortalamayı aşabilme olanağı tanımayan sınırlı y

CSO sanatçılarının Senfonik Arabesk konserinde yer almaları, Laik Cumhuriyet’in yüksek sanat kamu kurumlarındaki çürüme ve liyakatsizliğe güçlü bir örnektir. Bir de CSO’nun Mûsika-i Hümâyûn’laştırılmasına. MELİS GÖNENÇ Arabesk müzik, Laik Cumhuriyet tarihinin en yoz, en düşük düzeyli müzik türüdür. Geri bir estetik ile gerici bir içerik ve duyarlılığın taşıyıcısı olan alaturka müzikten kırma olduğu için, söz konusu yozluk ve düşük düzeyin güçlü bir siyasal yönü de vardır. Ül

AKP’li yüksek bürokrat zincirinin en zayıf halkası olarak değerlendirilen Batuhan Mumcu’nun adı bu kez de uyuşturucu ve yasadışı bahis savlarında yer aldı. İleri sürülen savların ne ölçüde gerçeği yansıttığı tartışması, Mumcu’nun yüksek sanat ve kurumlarına olumsuz etkisi yanında epey hafif kalır. Melis GÖNENÇ Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu hakkında, geçen hafta, siyaset kulisleri, sosyal medya ve basında dolaştırılan savların, çok işlevli bir nitelik taşıdığ

Şeriatçı İlim Yayma Cemiyeti/Vakfı ile Laik Cumhuriyet’in yüksek sanat müzik kurumlarından İDOB ve İDSO siyasal baskı sonucu yan yana getirilmiştir. MELİS GÖNENÇ 29 Kasım gecesi TRT 2’nin canlı olarak verdiği, İstanbul AKM’de düzenlenen İlim Yayma Ödülleri 2025 törenini izlediniz mi? Hayır mı? Tamam; Laik Cumhuriyet değerlerinin bir kez daha ayaklar altına alındığı bu türden “şer’î temâşâ” ilginizi çekmiyor. Doğaldır. Eğer olaya İDOB ve İDSO gibi, Laik Cumhuriyet’in yüksek s

MELİS GÖNENÇ Cumhuriyet gazetesinin kültür-sanat bölümü uzunca bir süredir yalpalıyor. Neoliberal baskının etkisi altında, Laik Cumhuriyet’in en temel değerleri konusunda bile bu ölçüde belirsizlik yaşanıyorsa, durum tesadüfi olmaktan uzak demektir. Son örnek, Emine Işınsu Roman Ödülü haberleri. Emine Işınsu’yu (1938-2021) tanır mısınız? 1960’lı yılların başından itibaren milliyetçi-muhafazakâr camianın, sonundan itibaren ise doğrudan faşist MHP’nin kalemşorlarından. Romanl

İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB) bünyesinde orkestra şefi olarak görev yapan Can Okan ile ilgili pedofili ve cinsel taciz suçlaması açıklığa kavuşturulmadan, çoklu koruma kalkaı güvencesiyle görevine devam ettiriliyor oluşu, ülkedeki etik yozlaşmanın DOB’a yansımış en yakıcı göstergelerinden biridir. MELİS GÖNENÇ NOT: Bu yazı 10 Ekim 2025 tarihinde, TKP’ye ait haber portalı soL Haber’ e gönderildi. Konunun ideoloji, siyaset ve her türden parti çıkarı üzerinde olduğunu d

2018’den başlamak üzere, Devlet Opera ve Balesi (DOB) ile Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (CSO)’nın ileri yaşlardaki emekli sanatçılarıyla, anılarını derlemek amacına yönelik, kayıt altına aldığım uzun görüşmeler yaptım.